W skrócie: obligacje skarbowe kupisz w kilkanaście minut przez internet na obligacjeskarbowe.pl. Zakładasz konto na PESEL, wybierasz typ obligacji (na ochronę przed inflacją EDO lub COI, na prosty stały zysk TOS), wpisujesz liczbę sztuk po 100 zł i płacisz przelewem. Nie potrzebujesz rachunku maklerskiego ani wizyty w oddziale, a za sam zakup nie płacisz prowizji.
Kiedy pierwszy raz chciałem kupić obligacje skarbowe, spodziewałem się papierologii i wizyty w banku. Okazało się, że cała operacja przypomina zwykły zakup w sklepie internetowym. Poniżej prowadzę Cię przez nią od początku do końca, żeby pierwszy zakup zajął Ci tyle co zrobienie przelewu.
Jeśli dopiero zastanawiasz się, który rodzaj wybrać, zacznij od przewodnika które obligacje skarbowe wybrać. Tutaj skupiam się na samym procesie zakupu.
Krok 1: Załóż konto w serwisie obligacjeskarbowe.pl
Wejdź na stronę obligacjeskarbowe.pl i wybierz rejestrację. Do założenia konta potrzebujesz numeru PESEL, danych osobowych i numeru rachunku bankowego, na który będą wpływać odsetki oraz zwrot kapitału po wykupie. Rejestracja jest darmowa.
To samo zrobisz w aplikacji mobilnej albo w oddziale PKO Banku Polskiego, jeśli wolisz kontakt osobisty. Droga internetowa jest jednak dostępna całą dobę i nie wymaga niczego poza dowodem i numerem konta.
Krok 2: Wybierz rodzaj obligacji
To najważniejsza decyzja w całym procesie, bo od niej zależy Twój zysk i to, na jak długo zamrażasz pieniądze. W ofercie znajdziesz kilka typów oznaczonych skrótami:
- OTS - trzymiesięczne, stałe oprocentowanie, najkrótszy termin.
- ROR i DOR - roczne i dwuletnie, oprocentowanie zmienne powiązane ze stopą NBP, z odsetkami wypłacanymi co miesiąc.
- TOS - trzyletnie, stałe oprocentowanie przez cały okres, z kapitalizacją.
- COI i EDO - cztero- i dziesięcioletnie, indeksowane inflacją, czyli chroniące wartość pieniądza.
Dopasuj typ do tego, kiedy będziesz potrzebować pieniędzy. Na nadwyżkę, którą możesz odłożyć na lata, najczęściej wybiera się EDO lub COI. Na prosty, przewidywalny zysk bez patrzenia na inflację - TOS. Zanim klikniesz, warto policzyć, ile realnie zostanie Ci w ręce po podatku. Zrobisz to w kalkulatorze odsetek od obligacji, który pokazuje zysk netto rok po roku.
Krok 3: Określ liczbę obligacji i kwotę
Każda obligacja ma stały nominał 100 zł. W zamówieniu wpisujesz liczbę sztuk, a nie kwotę. Chcesz zainwestować 10 000 zł, kupujesz 100 obligacji. Chcesz 2 500 zł, kupujesz 25 sztuk. Minimalny zakup to jedna obligacja za 100 zł, więc próg wejścia jest naprawdę niski.
Sprzedaż danej serii trwa zwykle przez cały miesiąc, a oprocentowanie pierwszego okresu jest z góry podane. To znaczy, że dokładnie wiesz, na co się piszesz, zanim zapłacisz.
Krok 4: Opłać zakup przelewem
Po złożeniu zamówienia opłacasz je zwykłym przelewem ze swojego konta bankowego, w terminie wskazanym w serwisie. Gdy wpłata zostanie zaksięgowana, obligacje zapisują się na Twoim rachunku rejestrowym prowadzonym przez agenta emisji. Nie dostajesz żadnego papieru do schowka - całość jest w formie elektronicznej.
Za sam zakup nie płacisz prowizji. Jedyna opłata, jaka może się pojawić, to koszt wcześniejszego wykupu, i tylko wtedy, gdy zdecydujesz się wyjść przed terminem.
Krok 5: Odbierz potwierdzenie i pilnuj odsetek
Z poziomu serwisu pobierzesz potwierdzenie nabycia. Od tej pory wystarczy obserwować rachunek. Przy obligacjach z wypłatą odsetek (COI, ROR, DOR) odsetki trafiają cyklicznie na Twoje konto bankowe. Przy EDO i TOS są kapitalizowane, czyli dopisywane do kapitału i wypłacane razem z nim dopiero przy wykupie.
Od odsetek automatycznie pobierany jest 19-procentowy podatek Belki, więc na konto trafia kwota już po opodatkowaniu. Jedyny sposób, żeby legalnie go uniknąć, to trzymanie obligacji w ramach konta IKE lub IKZE.
Czy warto bać się wcześniejszego wykupu?
Obligacje detaliczne możesz wykupić przed terminem w dowolnym momencie. Płacisz wtedy niewielką opłatę, zwykle od 0,50 zł do 2 zł za każdą obligację o nominale 100 zł, zależnie od typu. W praktyce oznacza to, że Twoje pieniądze nie są zamknięte na głucho - odzyskasz je w razie potrzeby, tracąc tylko ułamek naliczonych odsetek.
Dlatego obligacje, mimo dłuższych terminów, bywają wygodniejsze niż lokata z surową utratą całych odsetek przy zerwaniu. To jeden z powodów, dla których traktuję je jako bezpieczną część portfela, a nie inwestycję, którą trzeba aktywnie pilnować.
Najczęstszy błąd początkujących
Większość osób przepłaca uwagą za wybór typu, a potem zapomina o jednej rzeczy: obligacje trzeba odnawiać świadomie. Gdy seria dobiega końca, środki wracają na konto i przestają pracować, jeśli sam nie kupisz kolejnej emisji. Ustaw sobie przypomnienie na termin wykupu, a unikniesz sytuacji, w której kapitał leży bezczynnie na rachunku.
Cała reszta jest prosta. Pierwszy zakup jest najtrudniejszy tylko dlatego, że to nowość. Drugi zrobisz już bez zastanowienia, w czasie krótszym niż zamówienie obiadu.
