W skrócie: zanim cokolwiek zarobisz, płacisz za wejście na rynek. Spread to różnica między ceną kupna a sprzedaży i ponosisz go przy każdej pozycji. Prowizja to osobna opłata za wykonanie zlecenia. Swap to koszt trzymania pozycji przez noc, wynikający z różnicy stóp procentowych. Te trzy koszty są niewielkie pojedynczo, ale kumulują się z każdą transakcją, więc im częściej handlujesz, tym mocniej zjadają wynik. Realny koszt to spread plus prowizja plus ewentualny swap.
Początkujący patrzą na zysk z transakcji, jakby był czysty. Rzadko liczą, ile oddali brokerowi po drodze. Koszty tradingu są ciche, rozłożone na setki transakcji i właśnie dlatego groźne. To jeden z powodów, dla których strategia dobra na papierze bywa stratna na rachunku. Temat dopełnia to, czego uczy przewodnik naucz się tradować, o rzeczywistej mechanice wchodzenia na rynek.
Spread - koszt, który płacisz zawsze
Na rynku istnieją jednocześnie dwie ceny: cena, po której możesz kupić, i cena, po której możesz sprzedać. Kupno jest zawsze nieco droższe niż sprzedaż, a różnicę między nimi nazywa się spreadem.
Skutek jest taki, że każdą pozycję zaczynasz lekko pod kreską. Otwierasz transakcję i od razu jesteś na minusie o wielkość spreadu, bo gdybyś zamknął ją w tej samej sekundzie, sprzedałbyś taniej, niż kupiłeś. Cena musi najpierw przejść dystans równy spreadowi, żebyś wyszedł na zero.
Spread bywa stały albo zmienny. Rozszerza się w chwilach niskiej płynności i przy ważnych danych, kiedy rynek robi się nerwowy. To dlatego wejście tuż przed publikacją danych potrafi kosztować znacznie więcej niż zwykle. Spread jest też powodem, dla którego bardzo ciasny stop loss bywa ryzykowny: sam spread może wystarczyć, żeby go dotknąć.
Prowizja - jawna opłata za zlecenie
Prowizja to koszt bardziej oczywisty, bo widać go wprost. To opłata, którą broker pobiera za wykonanie zlecenia, naliczana albo jako procent wartości transakcji, albo jako stała kwota.
Ważne, żeby nie oceniać brokera po jednym parametrze. Jeden oferuje niski spread, ale dolicza prowizję. Inny reklamuje zero prowizji, lecz odbija to sobie w szerszym spreadzie. Realny koszt wejścia i wyjścia to zawsze suma obu, więc porównując oferty, liczy się je razem, a nie osobno. Więcej o kryteriach wyboru brokera bez patrzenia na jedną liczbę piszę w tekście o rynkach.
Swap - koszt trzymania przez noc
Swap, znany też jako punkty swapowe albo rollover, to koszt lub przychód z utrzymania pozycji przez granicę dnia. Bierze się z różnicy stóp procentowych między dwoma stronami transakcji.
W praktyce działa to tak, że za każde przetrzymanie pozycji przez noc dolicza się albo odejmuje niewielką kwotę. Czasem swap jest na Twoją korzyść, częściej na niekorzyść. Dla day tradera, który zamyka wszystko przed końcem dnia, swap w ogóle nie występuje. Dla kogoś, kto trzyma pozycje przez tygodnie, potrafi urosnąć do zauważalnej pozycji w rozliczeniu. To jedna z różnic, które oddzielają day trading od swing tradingu.
Dlaczego to się sumuje
Pojedynczo każdy z tych kosztów jest mały. Problem w tym, że mnożą się przez liczbę transakcji.
Wyobraź sobie dwóch traderów z tą samą strategią i tą samą trafnością. Jeden zawiera jedną transakcję w tygodniu, drugi dziesięć dziennie. Ten drugi płaci spread i prowizję kilkadziesiąt razy częściej. Nawet jeśli koszt jednej transakcji jest znikomy, po miesiącu suma potrafi zamienić lekko zyskowną strategię w stratną. To ukryty podatek od aktywności, który rośnie liniowo z liczbą wejść.
Dlatego koszty uderzają najmocniej w scalperów i bardzo aktywnych day traderów. Im krótszy horyzont i im więcej transakcji, tym większy udział kosztów w wyniku. To także jeden z argumentów za spokojniejszym stylem: mniej transakcji to mniej tarcia.
Jak liczyć realny koszt
Zasada jest prosta. Zanim ocenisz opłacalność strategii, policz pełny koszt jednej rundy, czyli otwarcia i zamknięcia pozycji: spread plus prowizja, a przy pozycjach na dłużej także swap. Dopiero po odjęciu tego od średniego zysku widzisz prawdziwy wynik.
Ten koszt trzeba też uwzględnić w zarządzaniu ryzykiem i w planowaniu celów. Jeśli Twój typowy ruch to kilkanaście punktów, a spread zjada kilka z nich, stosunek zysku do ryzyka wygląda inaczej, niż się wydaje. Zanim policzysz wielkość pozycji, miej z tyłu głowy, że część dystansu do celu oddajesz na starcie.
Koszty tradingu nie są powodem, żeby nie handlować. Są powodem, żeby handlować świadomie: rzadziej, celniej i z pełną wiedzą, ile naprawdę kosztuje Cię każde wejście na rynek.
