PIT-38
PIT-38 to deklaracja podatkowa, w której rozliczasz zyski kapitałowe z giełdy: ze sprzedaży akcji, ETF-ów i innych papierów wartościowych.
PIT-38 składa się raz w roku, do końca kwietnia, za rok poprzedni. Podstawą jest informacja PIT-8C, którą polskie biuro maklerskie przysyła zwykle do końca lutego. Zawiera ona sumę przychodów ze sprzedaży i kosztów ich uzyskania, a Twoim zadaniem jest przepisanie tych kwot i wyliczenie 19 procent od różnicy.
Obowiązek dotyczy wyłącznie zysków zrealizowanych, czyli takich, w których faktycznie sprzedałeś papier. Wzrost wartości portfela, którego nie sprzedałeś, nie pojawia się w zeznaniu, niezależnie od skali. Nie wykazuje się tu również odsetek z lokat ani dywidend z polskich spółek, bo od nich podatek pobrał już bank lub broker.
Deklarację składa się także wtedy, gdy rok zakończył się stratą, i to jest najczęściej pomijany szczegół. Tylko wykazana strata daje prawo do rozliczenia jej w kolejnych pięciu latach, przy czym w jednym roku odliczysz najwyżej połowę straty z danego roku. Pominięcie deklaracji przy stracie oznacza po prostu utratę tego uprawnienia.
Osobnego potraktowania wymagają rachunki u brokerów zagranicznych, którzy zwykle nie wystawiają PIT-8C. Zestawienie transakcji przygotowujesz wtedy samodzielnie, przeliczając każdą operację na złote według kursu z dnia poprzedzającego jej realizację. Do tego dochodzi kwestia podatku pobranego za granicą od dywidend, który rozlicza się według właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.
Rachunki IKE i IKZE są z tego obowiązku wyłączone. Transakcji zawartych w ich ramach nie wykazuje się w PIT-38, co poza samą korzyścią podatkową oznacza również mniej pracy przy rocznym rozliczeniu.
W pierwszym roku zamykasz rachunek ze stratą 10 000 zł i wykazujesz ją w PIT-38. W drugim roku osiągasz zysk 12 000 zł. Możesz odliczyć maksymalnie połowę straty z tamtego roku, czyli 5000 zł, więc opodatkowany dochód wynosi 7000 zł, a podatek 1330 zł zamiast 2280 zł. Pozostałe 5000 zł straty czeka na kolejne lata, w ramach pięcioletniego okna. Gdybyś nie złożył deklaracji za stratny rok, zapłaciłbyś pełne 2280 zł.
Częste pytania
Do kiedy trzeba złożyć PIT-38?
Do 30 kwietnia roku następującego po roku, w którym osiągnąłeś przychód. Informację PIT-8C, na podstawie której wypełniasz deklarację, biuro maklerskie przesyła zwykle do końca lutego.
Czy trzeba składać PIT-38 przy stracie?
Nie ma takiego przymusu, ale niezłożenie deklaracji oznacza utratę prawa do rozliczenia tej straty w kolejnych latach. Ponieważ stratę można odliczać przez pięć lat od przyszłych zysków, złożenie zeznania przy wyniku ujemnym jest w praktyce decyzją opłacalną.
Czy PIT-38 obejmuje zyski z IKE i IKZE?
Nie. Transakcje zawierane w ramach rachunków IKE i IKZE pozostają poza tą deklaracją. To jedna z praktycznych zalet tych kont, obok samej korzyści podatkowej.
Co zrobić, gdy broker nie wystawia PIT-8C?
Dotyczy to zwykle brokerów zagranicznych. Zestawienie przychodów i kosztów przygotowujesz wtedy sam, na podstawie historii transakcji, przeliczając kwoty na złote według kursu średniego z dnia poprzedzającego dzień transakcji. Obowiązek rozliczenia istnieje niezależnie od tego, czy dokument otrzymałeś.