CFD
CFD (kontrakt na różnicę) to instrument pochodny, który pozwala zarabiać na zmianie ceny aktywa bez jego posiadania, zwykle z dźwignią.
Kupując CFD na akcję czy indeks, nie stajesz się właścicielem instrumentu bazowego. Zawierasz z brokerem umowę, zgodnie z którą rozliczycie różnicę między ceną otwarcia a ceną zamknięcia pozycji. Nie masz więc prawa głosu na walnym zgromadzeniu ani realnych akcji w portfelu, a odpowiednik dywidendy jest jedynie księgowany jako korekta na rachunku.
Dwie cechy odróżniają CFD od zwykłego kupna. Po pierwsze dźwignia: wykładasz tylko depozyt zabezpieczający, a kontrolujesz pozycję wielokrotnie większą, co proporcjonalnie powiększa zarówno zysk, jak i stratę. Po drugie możliwość gry na spadki, czyli otwarcia pozycji krótkiej bez pożyczania papierów, co przy zwykłym rachunku maklerskim jest trudniejsze.
Regulacje unijne mocno ograniczyły ten instrument dla klientów detalicznych. Obowiązują limity dźwigni zależne od klasy aktywów, ochrona przed ujemnym saldem, czyli zakaz wpędzania klienta w dług wobec brokera, oraz automatyczne zamykanie pozycji przy spadku depozytu do ustalonego progu. Firmy oferujące CFD mają też obowiązek podawać w materiałach reklamowych odsetek rachunków detalicznych, które tracą pieniądze. Ten odsetek wynosi zwykle od około 60 do ponad 80 procent i jest przeliczany co kwartał.
Koszty bywają niedoszacowane, bo nie sprowadzają się do prowizji. Płacisz spread, czyli różnicę między ceną kupna a sprzedaży, a przy pozycjach trzymanych przez noc także punkty swapowe naliczane codziennie. Przy dłuższym utrzymywaniu pozycji sam koszt finansowania potrafi przewyższyć zakładany zysk.
Praktyczny wniosek: CFD są narzędziem krótkoterminowym dla osób, które rozumieją dźwignię i zarządzają ryzykiem. Do długoterminowego budowania kapitału służą inne instrumenty, bo koszty finansowania i mechanika dźwigni działają tu przeciwko cierpliwości.
Otwierasz pozycję o wartości 20 000 zł, wykładając 1000 zł depozytu, czyli z dźwignią 20 do 1. Ruch ceny o 1 procent w Twoją stronę daje 200 zł zysku, czyli 20 procent depozytu. Ten sam ruch o 1 procent przeciwko Tobie zabiera 200 zł, czyli jedną piątą depozytu. Spadek o 5 procent oznacza już utratę całej wpłaconej kwoty. Dźwignia nie zmienia szans na trafienie kierunku, zmienia wyłącznie to, jak szybko kończy się Twój kapitał.
Częste pytania
Czy kupując CFD, posiadam akcje?
Nie. CFD to umowa z brokerem o rozliczenie różnicy cen, a nie zakup instrumentu bazowego. Nie masz praw akcjonariusza ani papierów zapisanych na rachunku, a wypłacona przez spółkę dywidenda odzwierciedla się jedynie jako korekta rozliczeniowa.
Jaka dźwignia jest dostępna dla klienta detalicznego w Unii Europejskiej?
Limity zależą od klasy aktywów i są ustawione znacznie niżej niż przed regulacją. Najwyższe dopuszczalne poziomy dotyczą głównych par walutowych, a najniższe kryptowalut i pojedynczych akcji. Oferta dźwigni wielokrotnie wyższej niż unijne limity oznacza zwykle podmiot spoza nadzoru unijnego i jest sygnałem ostrzegawczym.
Czy mogę stracić więcej, niż wpłaciłem?
Klient detaliczny u brokera podlegającego regulacjom unijnym jest objęty ochroną przed ujemnym saldem, więc nie powinien zostać z długiem wobec brokera. Nadal można natomiast stracić całość wpłaconych środków, i to szybko, bo pozycje są zamykane automatycznie przy spadku depozytu do określonego poziomu.
Ile kosztuje trzymanie pozycji CFD przez dłuższy czas?
Poza spreadem i ewentualną prowizją naliczane są punkty swapowe za każdą dobę utrzymywania pozycji. Przy pozycji trzymanej tygodniami koszt finansowania kumuluje się i potrafi zjeść znaczną część zysku, dlatego CFD słabo nadają się do długiego horyzontu.