W skrócie: RRSO to Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania, czyli całkowity koszt kredytu w skali roku - oprocentowanie plus prowizja, opłaty i obowiązkowe ubezpieczenia. Jest zawsze wyższe od reklamowanego oprocentowania nominalnego i to właśnie RRSO, a nie ono, mówi, która oferta jest tańsza. Zasada jest prosta: przy tej samej kwocie i tym samym okresie wygrywa kredyt z niższym RRSO.
Banki bardzo lubią pokazywać duży, atrakcyjny procent oprocentowania, a małym drukiem dodawać RRSO. To nie przypadek. Oprocentowanie nominalne to tylko fragment kosztu, a RRSO to całość. Jeśli nauczysz się czytać tę jedną liczbę, przestaniesz dać się nabierać na "kredyt na 0%", który wcale nie jest darmowy.
Co dokładnie kryje się w RRSO
RRSO zbiera w jednym wskaźniku wszystko, co realnie płacisz za pożyczenie pieniędzy:
- Oprocentowanie nominalne - odsetki naliczane od kwoty kredytu.
- Prowizja - jednorazowa opłata za udzielenie kredytu, często 1-10% kwoty.
- Opłaty dodatkowe - przygotowawcze, administracyjne, za rozpatrzenie wniosku.
- Obowiązkowe ubezpieczenia - jeśli bank wymaga ich do udzielenia kredytu.
Do tego RRSO uwzględnia harmonogram spłat, czyli to, kiedy i ile oddajesz. Ten sam koszt rozłożony na dwa lata daje inny roczny procent niż rozłożony na pięć lat. Dlatego RRSO nie da się policzyć w pamięci - to wzór oparty na wartości pieniądza w czasie.
Oprocentowanie nominalne kontra RRSO - na czym polega pułapka
Wyobraź sobie dwie oferty kredytu na 10 000 zł:
- Oferta A: oprocentowanie 8%, prowizja 0%.
- Oferta B: oprocentowanie 5%, prowizja 10%.
Na pierwszy rzut oka oferta B kusi niższym oprocentowaniem. Ale prowizja 10% to 1 000 zł doliczone do kosztu z góry. Po przeliczeniu na RRSO często okazuje się, że to oferta A jest tańsza, mimo wyższego "procentu na plakacie". To jest dokładnie ten mechanizm, na którym opiera się większość reklam kredytowych: pokazać niskie oprocentowanie, a koszt schować w prowizji.
Dlatego porównywanie kredytów po samym oprocentowaniu jest bezużyteczne. Liczy się wyłącznie RRSO przy tej samej kwocie i tym samym okresie.
Jak liczyć RRSO w praktyce
Wzór na RRSO jest skomplikowany, bo opiera się na tej samej matematyce co wewnętrzna stopa zwrotu - trzeba znaleźć stopę, przy której suma zdyskontowanych rat równa się kwocie wypłaconego kredytu. W praktyce nikt nie liczy tego ręcznie.
Masz dwie wygodne drogi:
- Czytaj RRSO z umowy. Prawo nakazuje bankom podać RRSO w każdej ofercie i umowie kredytowej. To gotowa liczba do porównań.
- Policz orientacyjnie w kalkulatorze. Jeśli chcesz sprawdzić, jak prowizja wpływa na koszt, wpisz dane do kalkulatora kredytu gotówkowego - poda ratę i RRSO z uwzględnieniem prowizji. Przy kredycie na mieszkanie to samo zrobisz w kalkulatorze hipotecznym.
Dzięki temu zamiast wierzyć reklamie, sam zobaczysz, ile realnie kosztuje konkretna oferta.
Na co uważać przy porównywaniu
RRSO jest potężnym narzędziem, ale ma swoje pułapki, o których warto pamiętać.
Różny okres kredytu psuje porównanie. RRSO jest wartością roczną, więc kredyt na 3 miesiące z wysoką prowizją będzie miał ogromne RRSO, mimo że w złotówkach zapłacisz niewiele. Przy ofertach o różnych okresach patrz dodatkowo na całkowitą kwotę do zapłaty.
Ubezpieczenia dobrowolne nie zawsze wchodzą do RRSO. Jeśli bank proponuje "dobrowolne" ubezpieczenie, którego de facto oczekuje, jego koszt może nie być w RRSO. Pytaj wprost o całkowitą kwotę do zapłaty.
Promocje czasowe. Niektóre oferty mają niskie RRSO tylko w pierwszym okresie. Sprawdź, jaki jest koszt po zakończeniu promocji.
Najważniejsza zasada
Gdy następnym razem zobaczysz reklamę kredytu, zignoruj duży procent na środku plakatu i znajdź RRSO. Ta jedna liczba zawiera w sobie wszystko, co bank chciałby rozproszyć między oprocentowanie, prowizję i opłaty. Porównujesz dwie oferty na tę samą kwotę i ten sam czas? Tańsza jest ta z niższym RRSO. Tyle musisz zapamiętać, żeby przestać przepłacać za kredyty.
