Stablecoin
Stablecoin to kryptowaluta, której kurs jest powiązany ze stabilnym aktywem, najczęściej dolarem, by uniknąć typowej dla krypto zmienności.
Stablecoiny pełnią na rynku kryptowalut rolę gotówki. Pozwalają wyjść z pozycji bez przewalutowania na złote czy dolary, rozliczać transakcje między giełdami i przechowywać środki między jedną a drugą inwestycją, bez narażania ich na typową dla krypto zmienność. Najbardziej znane to USDT i USDC, oba powiązane z dolarem.
Utrzymanie stałego kursu odbywa się na kilka sposobów i to właśnie one decydują o ryzyku. Najpopularniejsze są stablecoiny zabezpieczone rezerwami: emitent deklaruje, że za każdą wyemitowaną jednostkę trzyma odpowiednik w gotówce lub krótkoterminowych obligacjach. Istnieją też konstrukcje zabezpieczone innymi kryptowalutami z nadmiarowym pokryciem oraz, historycznie, tak zwane algorytmiczne, utrzymujące kurs wyłącznie mechanizmem podaży.
Ten ostatni wariant okazał się najbardziej zawodny. W maju 2022 roku algorytmiczny stablecoin TerraUSD stracił powiązanie z dolarem i w ciągu kilku dni jego wartość praktycznie wyparowała, pociągając za sobą powiązany token i wywołując falę upadłości w całym sektorze. To najczęściej przywoływany dowód na to, że słowo "stable" w nazwie jest deklaracją, a nie gwarancją.
Przy stablecoinach zabezpieczonych rezerwami ryzyko jest inne, ale realne. Sprowadza się do pytania, czy rezerwy faktycznie istnieją, w czym są trzymane i kto to potwierdza. Utrata parytetu, nazywana depegiem, zdarzała się także dużym emitentom w reakcji na wątpliwości co do jakości zabezpieczenia lub kondycji banku przechowującego środki.
Od strony prawnej w Unii Europejskiej obowiązują dziś przepisy porządkujące ten rynek, nakładające na emitentów wymogi dotyczące rezerw, ich przechowywania i raportowania. Zmniejsza to ryzyko, ale go nie usuwa: stablecoin pozostaje zobowiązaniem prywatnej firmy, a nie pieniądzem gwarantowanym przez państwo, i nie obejmuje go bankowy system gwarancji depozytów.
Trzymasz równowartość 20 000 zł w stablecoinie, zakładając kurs 1 do 1 wobec dolara. Jeżeli kurs spadnie do 0,95 dolara, Twoje środki są warte około 19 000 zł, mimo że nie zajmowałeś żadnej pozycji ani nie zmieniła się cena żadnej kryptowaluty. Przy pełnym załamaniu parytetu, jak w przypadku TerraUSD, strata sięga niemal całości. To ryzyko emitenta, nie ryzyko rynkowe, i dlatego nie znika przez samo unikanie zmiennych aktywów.
Częste pytania
Czy stablecoin jest bezpieczny?
Jest bezpieczniejszy od zwykłych kryptowalut pod względem zmienności kursu, ale niesie własne ryzyko: wypłacalności i wiarygodności emitenta. Nie obejmuje go gwarancja depozytów bankowych, więc w razie problemów emitenta nie ma instytucji, która zwróci środki.
Czym stablecoin różni się od pieniądza w banku?
Środki na rachunku bankowym są objęte gwarancją do równowartości 100 000 euro i podlegają nadzorowi bankowemu. Stablecoin jest zobowiązaniem prywatnego emitenta, którego pokrycie zależy od rezerw, jakie faktycznie utrzymuje. Wygoda i szybkość rozliczeń są większe, poziom ochrony niższy.
Co to jest depeg?
To utrata powiązania stablecoina z aktywem bazowym, czyli sytuacja, w której jego kurs przestaje odpowiadać jednemu dolarowi. Bywa przejściowy i sięga ułamków procenta, ale w skrajnych przypadkach, jak upadek TerraUSD w 2022 roku, oznacza praktycznie całkowitą utratę wartości.
Czy trzymanie stablecoinów jest opodatkowane?
Samo posiadanie nie rodzi podatku. Znaczenie ma moment zamiany na walutę tradycyjną lub zapłaty za towar czy usługę, bo dopiero wtedy powstaje przychód podlegający rozliczeniu. Wymiana jednej kryptowaluty na inną, w tym na stablecoina, jest w polskich przepisach neutralna podatkowo.